E-Ticarette İade Ekonomisi: Üretimden Pahalı Lojistik ve Çevresel Yük
Günümüzün dijital alışveriş dünyasında, tek bir tıklamayla ürün iade etme kolaylığı, tüketiciler için büyük bir konfor sunuyor. Ancak bu basit görünen süreç, hem işletmeler hem de gezegenimiz için ciddi bir lojistik operasyonel yüke ve maliyet artışına neden oluyor. Yaşar Üniversitesi Lojistik Yönetimi Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Melisa Özbiltekin Pala, hızla büyüyen iade ekonomisinin perde arkasındaki gerçekleri ve etkilerini mercek altına aldı.
İade Süreci Üretim Maliyetini Aşabiliyor
Dr. Pala’nın vurguladığı önemli bir nokta, iade edilen ürünlerin işlem maliyetinin, üretim maliyetini dahi geçebilmesi. Özellikle giyim gibi sektörlerde sıkça karşılaşılan bu durum, işletmeler için önemli bir maliyet kalemi oluşturuyor. Bir kazağın üretiminin ölçek ekonomileri sayesinde daha uygun maliyetli olabildiğini belirten Dr. Pala, iade sürecinin ise tekil bazda çok daha fazla operasyonel adım gerektirdiğini ifade etti. Bu adımlar arasında toplama, taşıma, kalite kontrol, yeniden paketleme ve stoklama gibi işlemler bulunuyor.
Pala, “Birçok durumda bir kazağın iade süreci, tek birim üretim maliyetinden daha yüksek bir operasyonel yük meydana getiriyor. Bunun sonucunda bazı işletmeler, iade edilmiş ürünleri yeniden satışa hazırlamak yerine imha etmeyi tercih edebiliyor” diyerek, bu durumun hem ekonomik hem de etik açıdan düşündürücü boyutlarına dikkat çekti.
Görünmeyen Karbon Ayak İzi ve Çevresel Etkiler
Tüketicilerin en sık karşılaştığı iade nedenlerinden biri olan beden uyuşmazlığı, kontrolsüz yönetildiğinde önemli çevresel sorunlara yol açabiliyor. Dr. Pala, tüketicinin “uymazsa geri gönderirim” rahatlığının ardında yatan ve göz ardı edilen karbon ayak izine vurgu yaptı. Bir ürünün kargo aracılığıyla birçok istasyondan geçerek depoya geri dönmesi, bu süreçte ciddi miktarda enerji tüketimine ve dolayısıyla karbon salınımına neden oluyor.
Moda perakendesinde bu durumun daha da belirginleştiğini söyleyen Pala, “Özellikle moda perakendesinde, ürün başına düşen karbon salınımı, ilk sevkiyat sürecindeki emisyonu aşabilir ve sektörde ciddi bir ekolojik yük oluşturur. Tüketicinin sıradan gördüğü ‘uymazsa geri gönder’ kararı, arka planda ciddi bir çevresel maliyet oluşturur” uyarısında bulundu. Bu durum, iade ekonomisinin sürdürülebilirlik açısından acilen yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Çözüm Tersine Lojistik Stratejilerinde Yatıyor
Dr. Melisa Özbiltekin Pala, bu karmaşık sorunların üstesinden gelmek için stratejik iyileştirmelerin şart olduğunu vurguladı. Tersine lojistik süreçlerinin doğru ve etkin bir şekilde yönetilmesiyle risklerin minimize edilebileceğini belirtti. Taşıma planlamasının optimize edilmesi, enerji verimliliğinin artırılması ve geri dönüşüm altyapısının güçlendirilmesi gibi adımların atılması gerektiğini ifade etti.
Pala, “Doğru yönetilen tersine lojistik hem operasyonel verimliliği artırmakta hem de sürdürülebilirlik hedefleriyle uyum sağlamaktadır” diyerek, işletmelerin bu alana yatırım yapmasının önemine işaret etti. Gazetegaranti.com.tr olarak, iade ekonomisinin getirdiği zorlukların farkında olarak, sektördeki gelişmeleri ve çözüm önerilerini yakından takip etmeye devam edeceğiz.
Kategori: Ekonomi
Şehir: İzmir
